Home  Over geveltekens  Resultaten  Verdwenen  Gevonden  Links  Word lid!  Contact  Zoeken
Overzicht van de Amsterdamse gevelstenen

 
POORTJE TUSSEN SINGEL 192 EN 194
Gevelsteen van het gildehuis van de oude schoenmakers en schoenlappers
 

Na de restauratie

Voor de restauratie

In juni 2012 kon Wil Abels eindelijk beginnen aan de restauratie van deze bijzondere gevelsteen.
De voorstelling zelf was redelijk gaaf gebleven maar het twee- regelige onderschrift was flink aangetast,
van het jaartal was alleen 16.. overgebleven.
Dank zij Jhr. Suasso en de Noord-Hollandsche Oudheden (VIe stuk, 1903, pag. 85)
wisten we dat het jaartal 1663 moest zijn.
Het nu weer duidelijk leesbare onderschrift luidt:
T HYVS VA HET HOVDE SCOVMAKERS / EN SCVLAPPERS GILDT  1663.

In oudere literatuur wordt verondersteld dat dit gildehuis op het Rusland stond; dit is echter onjuist.
Op het Rusland stond het gildehuis van het Huidenkopers-, looiers- en schoenmakersgilde.
De broeders van dit gilde hielden zich bezig met de vervaardiging van (nieuw) schoeisel,
in tegenstelling tot die van het andere gilde, die zich alleen met het herstellen van schoeisel mochten bemoeien.

In 1633 hadden de overluiden van het Oude Schoenmakers- en Schoenlappersgilde
een huis in de Hametersgang aangekocht en dat in 1663 als gildehuis in gebruik genomen,
vandaar het jaartal op de steen.


Het poortje Singel 192/194


Tot 1713 heeft het gilde zijn bijeenkomsten in het pand in de Hametersgang gehouden.
In dat jaar verkochten zij het pand en betrokken een kamer in de Waag op de Nieuwmarkt.
Het gilde heeft goede jaren gehad.
In 1643 werden er door de overluiden vier zilveren begrafenisschilden besteld bij de zilversmid Jacobus Grill.
De elementen op de gevelsteen en op de begrafenisschilden komen exact overeen:
links een krom schoenmakersmes, en rechts een gekroonde els, een typische schoenmakerspriem.
(In de catalogus ‘Amsterdams goud en zilver’ Museum Willet Holthuysen, 1950,
wordt de gekroonde els omschreven als een vaas met steel waarop een kroontje)
De vier zilveren schilden met prachtig kwabornament
en het gekroonde stadswapen gehouden door twee leeuwen, zijn in de collectie van het Amsterdam Museum.

   Zilveren begrafenisschild uit 1643

In 1871 werd de Hametersgang afgesloten.
Het voormalige gildehuis was in 1856 verkocht aan de Associatie-Kassa en in 1871 gesloopt.
De gevelsteen bleef gelukkig bewaard en werd ingemetseld in het poortje dat sindsdien de gang afsluit.
Het relief werd gevat in een hardstenen omlijsting met op de onderrand de tekst:

GEDENKSTEEN / UIT DEN HAMETERSGANG /
GESLOOPT EN VAN DEN OPENBARE WEG / AFGESLOTEN SPTEMBER 1871.

Onno Boers.

 

Terug