Home  Over geveltekens  Resultaten  Verdwenen  Gevonden  Links  Word lid!  Contact  Zoeken
Overzicht van de Amsterdamse gevelstenen

 
TWEE MISHANDELDE STENEN
Gevelstenen D STAT WESEL en INT HVYS TE BENTEM
 
In een interview in Binnenstad 197- 198 noemt Henk Koper van de Stichting Red de Monumenten
het pand Monnikenstraat 19 als voorbeeld van het prima werk dat hij aflevert.
(Zie: Henk Koper: Oom Dagobert in monumenten.)
Als hij hiermee ook de door hem opgeschilderde gevelsteen D STAT WESEL bedoelt,
zijn wij het echt niet met hem eens.


         
D STAT WESEL vóór en na "restauratie"


Deze gevelsteen, zoals die er nu uitziet, geldt voor ons als voorbeeld hoe het polychromeren zeker niet moet.
De kleuren zijn te hard en alle nuancering in bijvoorbeeld het stadsgezicht ontbreekt.
Alle gebouwen zijn geel; de huizen hebben een rood dak en de kerken een blauw dak.
Van het verloop van de stadsmuur rechts is iets onduidelijks gemaakt en de torenbekroningen
zijn blauwe klonten geworden terwijl een torenhaantje toch doorgaans verguld is.
Een vrolijke wolkenlucht vervolmaakt het geheel.
Trouwens de manier waarop de tekst beschilderd is,
met totale verwaarlozing van de forse vorm van de letters, verdient ook geen prijs.
Het op deze manier beschilderen van een gevelsteen is niet de manier van werken die de VVAG voorstaat.
In het geval van de gevelsteen D STAT WESEL is, op verzoek van de eigenaar,
Tobias Snoep bezig geweest het reliëf schoon te maken,
maar toen het op het herstel van beschadigingen en het polychromeren aankwam,
zei de heer Koper "dat kan ik zelf wel".
Het resultaat is bar, en staat lijnrecht tegenover de ideeën van de VVAG.

    
Vóór en na "restauratie"

Dit is de originele grootte van de afbeelding
Het huidige Burg Bentheim

Niet ver van de Monnikenstraat, in de gevel aan de Bethaniënstraat van het hoekpand Kloveniersburgwal 28,
is sinds kort een nog erger geval van gevelsteenverminking aan te treffen.
Ondanks de lichte oppervlaktebeschadigingen waren voor de beschildering op het uiterst gedetailleerde reliëf
duidelijk de diverse delen van de nog steeds bestaande Burg Bentheim,
net over grens bij Oldenzaal, te herkennen.
Van links naar rechts respectievelijk de oude kasteelmuur
met de halfronde uitgebouwde 15de eeuwse Batterijtoren, de zware vierkante Bergfried
(de kruittoren, het oudste deel van het kasteel),
de toegangspoort naar het burchtterrein en de zogenaamde Unteres Tor, de Benedenpoort,
deel uitmakend van de muur om het voorterrein.
Deze poort is op het reliëf nog afgebeeld met de brede trapgevel met pinakels
die in het midden van de 17de eeuw vervangen werd door het classicistische bouwwerk dat er nu nog staat.


Burg Bentheim door J.I. van Ruisdael © National Gallery of Ireland, Dublin

Wat het reliëf zijn bijzondere documentaire waarde geeft
is de gebogen muur met het eenvoudige poortje op de voorgrond.
Het is de sinds lang afgebroken buitenste omwalling waarvan, behalve de voorstelling op deze gevelsteen,
en die in de Sint Jacobsstraat 40 met een vrijwel identiek gezicht op het kasteel,
geen andere afbeeldingen bekend zijn.
Zoals het reliëf er nu uitziet is van al deze details niets meer overgebleven.

Overigens, de eigenaar/ bewoner van het kasteel, Hubertus Prinz zu Bentheim und Steinfurt was blij verrast
toen wij in 1990 hem deze voor hem onbekende en oudste afbeeldingen van zijn kasteel lieten zien.

Het lijkt er op dat dezelfde "kunstenaar" die D STAT WESEL heeft mishandeld ook hier tekeer is gegaan.
Er loopt nu een lange witte muur zonder enige onderbreking, de Benedenpoort is totaal weggeschilderd
en de getrapgevelde poortbekroning maakt nu deel uit van de gevel van een huis achter de witte muur.
Doordat het terrein tussen de buitenste omwalling en de Benedenpoort ook wit geverfd is
vormt de kleine poort in de buitenste omwalling nu de enige toegang tot het kasteelterrein.
Het is te hopen dat binnen korte tijd deze gevelsteen- mishandelingen ongedaan kunnen worden gemaakt.

Onno Boers

(Uit: Binnenstad 201, september 2003.)
 

Terug