 |
 |
|
Het pand Singel 460 |
Detail van
het Schilderij "De Schuttersmaaltijd" ©
Rijksmuseum |
In 1648, ter gelegenheid van de Vrede van Munster
laten de officieren van de Voetboogschutters
zich door Bartholomeus van der Helst portretteren.
Op dit enorme schilderij “De Schuttersmaaltijd”
(2,42 m x 5,47 m., Collectie Amsterdam Museum)
hebben we door een venster op de achtergrond zicht
op twee gevels van de brouwerij Het Lam,
kenbaar
aan de twee lammeren op de toppen.
Kort voor
1660 koopt een zekere Gilles Marcellis de panden en
opstallen van de brouwerij,
laat alles afbreken
en door architect Philips Vingboons op die plek een
voornaam koopmanshuis bouwen
met een ruime tuin,
koetshuizen etc. en een uitgang mat poort naar de
achtergelegen Herengracht.
Het pand, (Singel
460, ook bekend als Odeon) is drie ramen breed
en heeft boven de twee woonetages drie pakzolders
met luiken.
Onder de zijvensters van alle
verdiepingen bracht Vingboons 6 gebeeldhouwde
festoenen aan
en onder de, eenvoudige, ook met
festoenen versierde klauwstukken van de halsgevel
twee ovale vensters in cartouches en de hijsbalk
komt ook uit een cartouche tevoorschijn.
Links: gravure van Gerrit Lamberts uit 1817 ©
Stadsarchief
Rechts: Gravure uit "De Afbeeldsels
der voornaemste gebouwen uyt alle die Philips
Vinboons geordineerd heeft”. (1674)
Onder het zoldervenster zit een eenvoudige steen met
het jaartal 1662.
Het is merkwaardig dat deze
jaartalsteen niet voorkomt op de gravure in het
tweede deel van het werk
“De Afbeeldsels der
voornaemste gebouwen uyt alle die Philips Vinboons
geordineerd heeft”. (1674)
Op deze gravure is
het gebogen fronton van de halsgevel bekroond
door een groot, vrijstaand beeld van een lam met een
vlag,
duidelijk een reminiscentie aan de
vroegere brouwerij ’T Lam.
Opvallend op de
gravure is de gevelsteen onder het middenvenster van
de eerste verdieping
met een uitvoerig
stadsgezicht en het duidelijk leesbare onderschrift
NUERENBURG.
We kunnen er van uitgaan dat voor
deze gevelsteen een gravure met stadsgezicht op
Neurenberg gebruikt is.
De voorstelling op de
steen moet omstreeks 1838 weggehakt zijn en
vervangen door de naam ODEON.
Links: de huidige gevelesteen ODEON
en, rechts,
een zeer vrije impressie zoals de gevelsteen er uit
heeft kunnen zien, voordat het reliëf werd weggekapt
In dat jaar
werd de eerste verdieping van het pand verbouwd tot
een zaal voor muziek en voordracht.
In 1881 werd
na een grote verbouwing er het Odeon Theater
geopend.
Het schijnt dat de zaal een prima
akoestiek had
en opera’s, cabaretvoorstellingen
en concertuitvoeringen kwamen er prima tot hun
recht.
In 1990 brandde het gebouw vrijwel
volledig uit, alleen de gevel bleef bewaard.
Na
een langdurige restauratie kon het pand omstreeks
1995 weer in gebruik genomen worden.
Tegenwoordig zien we dus alleen de steen ODEON
met op de onderrand het opschrift
NURNBERG.
Op 26 oktober 1982 werd aan de
gevel van Odeon de z.g. Winkler- Prins plaquette
onthuld.
Deze plaquette herinnert aan het feit
dat in 1782 hier de eerste onderhandelingen werden
gevoerd
tussen de Republiek der Zeven
Nederlandsche Provincien
en de nog jonge
Amerikaanse republiek der Verenigde Staten.
Deze
besprekingen waar John Adams, de tweede Amerikaanse
president aan deel nam,
leidde tot de eerste
fikse geldlening van Nederland aan de Verenigde
Staten.
Onno Boers |
