Vóór en na restauratie
De Handboogstraat en de Voetboogstraat, de twee
straten tussen Spui en Heiligeweg,
werden in 1650 aangelegd op de voormalige
schietbanen van de hand- en voetboogschutterijen.
Deze schietbanen lagen achter de Doelengebouwen aan
het Singel
en liepen door tot de bebouwing van de Kalverstraat.
Toen werd ook het nog bestaande poortje gebouwd
rechts van de achterzijde van het z.g. Bushuis in de
Handboogstraat.
Handboogstraat 18-16 © Stadsarchief
Amsterdam
De oude bebouwing naast dit poortje, de nummers 16
en 18 zijn in de vorige eeuw afgebroken
voor een uitbreiding van het boekenmagazijn van de
Universiteitsbibliotheek aan het Singel 421.
Nummer 18 was een eenvoudige pilastergevel met
jaartalsteen 1659
waarvan de top vervangen was door een gemetselde
tuitgevel.
Nummer 16 was oorspronkelijk een trapgevel met
gemetselde bogen boven de vensters
en in het fries, boven de hoge houten pui een
gevelsteen met een zeemeermin.
Zij dobberde op de golven, naar rechts gewend,
hield met haar linkerhand een spiegel vast en kamde
haar haren.
Ook hier was de trapgevel in de loop der tijd
vereenvoudigd tot een tuitgevel.
De gevelsteen DE MEEREMIN bleef behouden en kreeg
een plek in de nieuwbouw,
evenals de jaartalsteen 1659 van nummer 18.
Bij een latere verbouwing kreeg de gevelsteen de,
m.i. te hoge huidige plek in het dwarsmuurtje.
De jaartalsteen werd niet herplaatst.
In de loop der jaren was het reliëf flink vervuild
en had aan duidelijkheid ingeboet.
In het najaar van 2008 kon Wil Abels vanaf zijn
werkladder de zeemeermin een stevige schoonmaakbeurt
geven
en heeft hij haar fraai gepolychromeerd.
Zij vormt nu, zeker door haar geprononceerde ribben
en de plooien in haar buik,
een opvallend element in de Handboogstraat.
Gevelsteen IN DE MEERMIN, Buitenmuur Zuiderzeemuseum
(Wierdijk 17), Enkhuizen
Ps. Een andere Amsterdamse zeemeermin, afkomstig van
Goudsbloemstraat 37,
is sinds 1956 in de collectie van het
Zuiderzeemuseum te Enkhuizen.
Onno Boers |
