Home  Over geveltekens  Resultaten  Verdwenen  Gevonden  Links  Word lid!  Contact  Zoeken
Overzicht van de Amsterdamse gevelstenen

 
RAPENBURGERSTRAAT 153 Gevelsteen BUSSENSCHUT
 
      
Vóór en na restauratie
 

De ernstig verwaarloosde steen
vóór de restauratie
De enige gevelsteen die alle saneringen, oorlogssloop en nieuwbouw
in de Rapenburgerstraat overleefd heeft is de steen BUSSENSCHUT op nummer 153.
In 1928 troffen de samenstellers van de Voorlopige Monumentenlijst
nog 9 gevelstenen aan in deze lange smalle straat.
Deze zijn gelukkig niet allemaal spoorloos verdwenen.
Twee exemplaren, met oud- testamentische voorstellingen,
zijn bewaard gebleven en opgenomen in de gevelstenencollectie
in de poort van de Portugese Synagoge aan het Mr. Visserplein,
een andere steen met een eend met een wereldbol
zit sinds 1967 op Prinsengracht 744.

De voorgestelde kanonnier op onze gevelsteen in zwierig,
laat 17de eeuws kostuum steekt juist,
met zijn lontstok het vuur in het zundgat om zijn geschut af te vuren.
(zie de rode gloed aan het einde van de loop).
Links zien we een (kruit)vat, enkele losse kogels
en de stok om de kogels in de loop aan te duwen.

 
In de loop der jaren was het reliëf
zo vaak in verschillende kleuren overgeschilderd
dat de verf spontaan begon te barsten
en er op sommige plaatsen gewoon afsprong.
Op deze plekken kwamen geheel andere kleuren te voorschijn.
In 1997 is Jan Hilbers, in opdracht van de eigenaar van het pand
begonnen met het aftikken en – krabben van alle verf
om zo te weten te komen welke de oudste kleuren waren.
Aan de hand van deze kleurresten is het reliëf opnieuw in kleur gezet.

Op oude foto's is te zien
dat onder de tekst BUSSENSCHUT Anno 1597 geschilderd stond.
Deze, op niets slaande jaartalaanduiding is niet gehandhaafd.
Het woord 'bussenschut' betekent zoveel als 'kanonschutter'
vergelijk bijv. 'buskruit', 'bushuis' en 'haakbus'.
In het Rondeel was in de 16de eeuw
de woning van de Stadsartillerie– of Busmeester,
de opzichter dus over de stadskanonnen gevestigd.

(Stadsbeschrijving Wagenaar deel 2, 1765, pagina 49)           
Historische foto van het poortje
 

Terug