Deze website van onze Vereniging Vrienden van Amsterdamse Gevelstenen (VVAG)
was tot voor kort voornamelijk toegespitst op de resultaten
van de bemoeienissen van de VVAG met Amsterdamse gevelstenen.
Aan elke gerestaureerde steen is een artikeltje gewijd met foto’s voor en na het herstel,
eventueel aangevuld met gravures waarna (soms) de steen gehakt is en verwijzingen naar gerelateerde stenen.
Er is ook een rubriek met “verdwenen” stenen in de hoop dat deze exemplaren ooit weer eens boven water komen, en een rubriek met elders aangetroffen Amsterdamse exemplaren. 

Daar we echter merkten dat veel bezoekers “hun” steen op onze site misten
is er besloten een aanvullende inventarisatie te maken van ALLE Amsterdamse gevelstenen.
Deze inventarisatie behelst dus niet alleen de “oude” stenen van voor 1800,
maar ook alle gevelstenen van na dat jaar tot op heden.
Het begrip gevelsteen hebben we uitgebreid en ruim genomen.
Gedenkstenen en eerste stenen zijn soms opgenomen
evenals bijv. de Amsterdamse wapenschilden in 19^de eeuwse  brandweerkazernes.
Op de Apollolaan treft u vier gevelstenen aan uit de 30er jaren,
op de Bloemgracht drie stenen van Jan Hilbers en eentje van Tobias Snoep
en op de Nieuwendammerdijk een van Hans ‘t Mannetje.
In de Schubertstraat blijken vier gevelstenen te zijn, waarvan een uit 1935 van de beeldhouwer Johan Polet. 

Bij het inventariseren en fotograferen troffen Pancras van der Vlist en ondergetekende
in de zijgevel van Olympiaplein 2 twee kleine gevelsteentjes aan
met op elk een, resp. naar links en rechts zwemmende eend.
De vrijstaande dubbele villa Olympiaplein 2-4 werd in 1929/1930 gebouwd
naar ontwerp van  Pieter Lodewijk Kramer (1881-1961)
die we vooral kennen als typische Amsterdamse School-architect.
(o.a. Burg. Tellegenstraat, Henriette Ronnerplein en omgeving) en als ontwerper van talloze bruggen.



Klik op de afbeelding en bekijk de locatie Olympiaplein in Google Streetview.
U komt uit op een plattegrond van Amsterdam met daarop aangegeven, doormiddel van een omgekeerde druppel,
de locatie van het Olympiaplein. Klik op de druppel en er opent zich een klein schermpje waarop u "streetview" aanklikt.
U bent nu op streetview. Door met uw muis over het scherm te gaan kunt u de hele omgeving bekijken.

Bij het nader bekijken van de foto’s van de twee gevelstenen kwamen we tot de conclusie
dat ze in ieder geval niet uit de bouwtijd van de villa zijn, maar eerder als 17^de eeuws zijn aan te merken.
Gebruikte Kramer, wellicht op verzoek van de opdrachtgever P.de Graaf, familie van  Ir. W.A.de Graaf,
toen directeur van Publieke Werken, deze twee, door sloop vrijgekomen oude gevelstenen
als decoratie in de zijgevel ? En waar kwamen de twee gevelstenen vandaan?  

Jhr. Suasso geeft in zijn Gevelstenenschetsboek van 1875 de oplossing.
Op pagina 150 beschrijft hij de Pieter Jacobszstraat en noemt bij nr. 46
“Basreliefs boven de derde verdieping, twee tegen elkaar inzwemmende eenden.
Waartussen het jaartal (1646)".
Zijn tekeningetje toont ontegenzeggelijk dat dit de twee eenden zijn
die we nu in de zijgevel van Olympiaplein 2 aantreffen.
In de collectie gevelsteen-tekeningen van Herm. J.Misset van het Koninklijk Oudheidkundig Genootschap
vonden we ook nog een tekening van het middendeel van de gevel in de Pieter Jacobszstraat
met duidelijke afbeelding van de twee eendjes en de, door Suasso genoemde jaartalsteen.



Tekening uit collectie Misset © Koninklijk Oudheidkundig Genootschap

Het lijkt me dat de heer P.de Graaf, de opdrachtgever van P.L.Kramer
via zijn familierelatie met de directeur van Publieke Werken de beschikking kreeg
over de twee eendjes die in, of kort na 1928 (in de Monumentenlijst van dat jaar worden ze nog genoemd)
vrij kwamen door sloop van Pieter Jacobszstraat 46.

De zijmuur van zijn, in aanbouw zijnde villa aan het Olympiaplein leek hem denk ik een leuke plek. 

Onno Boers.