 |
Links: de herdenkingssteen na
restauratie
Boven: Gravure gemaakt door van
Houbraken |
In 1911 nam het bestuur van het Genootschap
Amstelodamum,
ter gelegenheid van de herdenking van de 200ste
sterfdag van Jan van der Heyden,
het initiatief tot plaatsing van een
herdenkingssteen in de Koestraat.
De schilder/ uitvinder Jan van der Heyden (Gorinchem
1637-Amsterdam 1712)
werd in 1681 eigenaar van het westelijke deel van de
voormalige Latijnse School
en richtte het in als woning en werkplaats.
De Latijnse School en de woning van de rector waren
ingebouwd
in de, in 1462 gebouwde, voormalige kapel van het
Bethanienklooster.
Gezicht op St. Anthoniespoort door Jan van der
Heyden, particuliere collectie
Als kunstenaar heeft Van der Heyden een belangrijk
oeuvre nagelaten
waaronder een aantal minutieus geschilderde
Amsterdamse stadsgezichten.
Hoogtepunten zijn wel de Dam (Parijs, Louvre,
Amsterdams Historisch Museum, Florence, Uffizi)
de Haarlemmerpoort (Berlijn, Staatlische Museen) de
Westerkerk (Londen, Wallace Collection)
en een gezicht op de Oude Kerk (Den Haag,
Mauritshuis)
Als uitvinder heeft Van der Heyden faam verworven
met zijn verbeterde straatlantaarn en de verbeterde
slangbrandspuit.
De vernieuwde techniek en de standaardisatie van de
straatverlichting
heeft er zeker toe bijgedragen dat het aanzien van
Amsterdam als moderne wereldstad werd vergroot,
terwijl zijn vindingen op het gebied van de
combinatie waterpomp/ brandslang
menig Amsterdams huis voor totale uitbranding hebben
behoed.
Tekening van de voormalige Brandspuitfabriek uit
1864, door N.C. Looman
© Gemeentearchief Amsterdam
In 1868 werden woning en werkplaats gesloopt voor de
bouw van het nog bestaande schoolgebouw,
een fraai gesneden deurkalf en twee trapleuningen in
de vorm van slangen
kwamen in de collectie van het Amsterdams Historisch
Museum terecht.
De gehavende steen in 1995 |
Tentoonstelling "Jan van der Heyden" in
1912
in het pand Koestraat nr. 5 |
Op
28 maart 1912 werd de herdenkingssteen, ontworpen
door architect van Arkel,
geïnspireerd door een gravure van Houbraken, en
gehakt door atelier Van den Bossche en Crevels,
onthuld door burgemeester A. Roell.
In de loop der jaren was de herdenkingssteen ernstig
beschadigd geraakt,
van de afdekkende lijst waren grote stukken
afgebroken en het oppervlak was sterk vervuild en
versuikerd.
De tekststeen was gebarsten en vrijwel onleesbaar
geworden.
Het Amsterdamse Fonds voor de Kunst heeft in 2004,
op aandringen van de VVAG het reliëf laten
restaureren.
Op 16 december van dat jaar werd door
stadsdeelwethouder Guido Frankfurther
het "hernieuwde" reliëf feestelijk onthult. |
