De gevelsteen na
restauratie (foto Wil Abels)
en de prent van
Jacob Matham die grotendeels als voorbeeld heeft
gediend
In de Gouwenaarsteeg, een van de smalle stegen,
aflopend van de Nieuwendijk naar de Stroomarkt,
staat op nummer 13 een onopvallende trapgevel.
Door de geringe breedte van de steeg is nauwelijks
te zien dat boven de hoge houten onderpui
een
gevelsteen zit met een vrouwenfiguur in een
nisvormige omlijsting.
Tot voor kort was de
steen bedekt door een dikke laag,
hier en daar
afbrokkelende beige verf, waardoor enorm
detailverlies was opgetreden,
met moeite waren de
drie kinderen die de vrouw vergezelden te
onderscheiden
en het onderschrift D LIEFDE Ao.
1661 vrijwel onleesbaar was.
De verwaarloosde steen vóór restauratie,
na
grondige schoonmaak en aanheling, en als eindresultaat van de restauratie
(foto's Wil Abels)
Na verwijdering
van de verflagen kwam een verrassend gaaf stukje
beeldhouwwerk tevoorschijn,
gehakt door een
vaardige beeldhouwer die een prent van Jacob Matham
(naar een tekening van Hendrick Goltzius 1558-
1618) als voorbeeld had genomen.
De elegante
maniëristische pose van de figuur, de stand van de
voeten, de houding van de armen
en vooral de
plooival van haar gewaad zijn direct van de prent
overgenomen.
Het kind aan de borst en het
jongetje links zijn ook van de prent ontleend
maar het groepje van twee kinderen rechts heeft de
beeldhouwer vervangen
door een bloot knaapje met
een windmolentje.
Een staande vrouw met drie
kinderen geldt als de klassieke uitbeelding van de
CARITAS,
de naastenliefde, de liefdadigheid en
de zorg voor de naaste.
De
Gouwenaarssteeg vanaf de Stroomarkt gezien, in het
begin van de 20e eeuw en anno 2010
Van Peter Prins
(Stadsherstel, eigenaar van het pandje) vernamen wij
dat ene Michael Schroten in 1642 het huis had
gekocht van Lambertge Lamberts,
weduwe van de
korenmeter Herman Jansz. voor de prijs van 1000
gulden.
In 1647 werd deze Schroten als eigenaar
nog aangeslagen voor 5.11 gulden,
maar in 1661
werd dit bedrag verhoogd tot 17.10 gulden.
Zeer
waarschijnlijk heeft deze forse verhoging van de
verpondingaanslag te maken
met een in 1660
begonnen en in 1661 voltooide verbouwing van het
pand.
We kunnen er van uitgaan, gezien het
jaartal op de steen dat deze toen werd aangebracht.
Kennelijk zijn in de loop der tijd de twee
vensters van de eerste verdieping verlaagd,
de
gevelsteen bleef gehandhaafd maar de twee
bovenhoeken werden aangepast.
Over de
verdere bouw- en bewoningsgeschiedenis van het pand
is weinig bekend.
In de 19de eeuw woonden er
o.a. de zeilmaker T.J. Kraaij,
de baker weduwe
G. Dalleman en schildersknecht J. Vrijling.
In
1973 werd het pand aangekocht door Stadsherstel.
Caritas door
Andrea de Sarto (1518)
Nadat de VVAG enige tijd geleden Stadsherstel
benaderde
over de restauratie van de gevelsteen
kon Wil Abels in augustus 2010,
vanaf zijn
speciale ladder de steen schoonmaken, impregneren
en aan de hand van de aangetroffen kleurresten
polychromeren.
Bij het schoonmaken kwamen er
diverse sporen rode verf op haar gewaad tevoorschijn
hetgeen niet verwonderlijk is want de Caritas is
volgend de "Iconologia" van Cecare Ripa in het rood
gekleed.
Onno Boers. |
