In 1875 noteerde Jhr. Suasso in
zijn “Gevelstenenschetsboek”
op Egelantiersgracht
164 deze gevelsteen onder het hijsblok.
In wat
voor een soort gevel, hals of klok Suasso de steen
signaleerde weten we niet.
Op oude foto’s op het
Stadsarchief zien we een simpele, twee ramen brede
gevel met een stoep en twee deuren, afgesloten door
een rechte kroonlijst waarboven het zolderraam met
hijsbalk uitsteekt.
Tussen de vensters van de
bovenste verdieping is de gevelsteen duidelijk
zichtbaar.
Deze gevel valt te dateren omstreeks
eind 19de eeuw
en is dus de opvolger
van het pand waar Suasso de steen ‘onder het
hijsblok’ signaleerde.
In 1966 is dit pand, met de
naastgelegen nummers 158, 160 en het inpandige
nummer 162
afgebroken en vervangen door een
nieuwbouwcomplex in vrijwel dezelfde vorm en hoogte,
met een centrale ingang in het voormalige nr.
158.
De gevelsteen werd herplaatst in de gevel
van nr. 164, maar nu op een fatsoenlijke hoogte.
Om onduidelijke reden is de
huisnummering
op dit gedeelte van de
Egelantiersgracht vanaf nummer 140 totaal veranderd.
Na 140 is het volgende huisnummer 504 en loopt
de nummering op tot 670 bij de hoek van de
Lijnbaansgracht.
De gevelsteen van 164 treffen
we nu aan op nummer 542-550.
Afgaande op de
huisnummers staan er meer huizen op de
Egelantiersgracht dan op de Herengracht,
daar is
het hoogste nummer 623……
De man op de gevelsteen is
bezig met een z.g. kerf- of steekbijl een houten
balk te bewerken.
Vergelijkbare bijlen zijn
voorgesteld op twee stenen in de Sint Luciensteeg.
De grote balk ligt aan een zijde op een klein
balkje, een rib,
om ‘m los van de grond te
houden zodat de zijkanten makkelijk te bewerken
zijn.
De steenhouwer die de steen hakte heeft
een ets van Jan Joris van Vliet,
een tijdgenoot
van Rembrandt als inspiratiebron genomen,
maar
kwam niet uit met de tekst op de onderrand en heeft
de letter ‘N’ vervangen door een afkortingsstreepje.
In september 2009 kon de VVAG,
na overleg met woonstichting De Key,
aan Wil
Abels de opdracht geven om de steen te restaureren,
de zijkanten waren ernstig beschadigd, en in
natuurlijke kleuren te schilderen.
Gevelsteen DE IONGHE TIMMERMAN in de
gevel van het pand Egelantiersgracht 15
Op Egelantiersgracht 15 zit de
gevelsteen DE IONGHE TIMMERMAN
met een
houtbewerker in een vergelijkbare houding.
Deze
timmerman is echter afgebeeld in zijn werkplaats,
op de grond liggen wat gereedschappen en zijn
hoed hangt aan de muur.
Onno Boers.
